ترامپ بار دیگر برای برکناری لیزا کوک تلاش میکند
دولت دونالد ترامپ بار دیگر روند کنار گذاشتن لیزا کوک از سمت خود در هیئتمدیره فدرال رزرو آمریکا را دنبال کرده است؛ اقدامی که در شرایط افزایش اختلافات میان رئیسجمهور آمریکا و مقامهای بانک مرکزی بر سر سطح نرخ بهره انجام میشود.
کوک که نخستین زن سیاهپوست در تاریخ است که به عضویت هیئتمدیره فدرال رزرو درآمده، این بار با نامهای از سوی کاخ سفید روبهرو شده که احتمال برکناری او را مطرح میکند.
کاخ سفید به کوک سه هفته فرصت داد
گزارشهای منتشرشده در روز جمعه حاکی از آن بود که دولت ترامپ نامهای برای لیزا کوک ارسال کرده است. در این نامه اعلام شده که رئیسجمهور آمریکا در حال بررسی امکان برکناری او از سمتش است.
این نامه به امضای دن اسکاوینو، معاون رئیس دفتر کاخ سفید، رسیده و به کوک سه هفته فرصت داده شده تا به اتهاماتی درباره احتمال ارتکاب تخلف در پروندههای وام مسکن پاسخ دهد.
کاخ سفید همچنین در این نامه به مجازات سنگین این اتهامات اشاره کرده و مدعی شده است که رفتار مورد ادعا میتواند صلاحیت و قابلیت اعتماد کوک برای ادامه فعالیت در فدرال رزرو را زیر سؤال ببرد.
اتهامات مربوط به دو خانه
ادعاهای مطرحشده علیه کوک به موضوع ثبت دو ملک در ایالتهای جورجیا و میشیگان مربوط میشود.
ترامپ مدعی است که کوک هر دو ملک را بهعنوان محل اقامت اصلی خود معرفی کرده است؛ اقدامی که در صورت اثبات میتوانست امکان استفاده از شرایط مطلوبتر برای دریافت وام مسکن را فراهم کند.
با این حال، تاکنون مدرک قطعی و تعیینکنندهای که نشان دهد کوک عمداً وامدهندگان را فریب داده، ارائه نشده است. همین مسئله میتواند روند اثبات اتهام کلاهبرداری را با دشواری مواجه کند.
سابقه بیسابقه در تاریخ فدرال رزرو
ترامپ در آگوست ۲۰۲۵ نیز همین اتهامات را علیه لیزا کوک مطرح کرده و تلاش کرده بود او را از سمتش کنار بگذارد.
اگر این اقدام موفق شود، نقطه عطفی در تاریخ فدرال رزرو خواهد بود؛ زیرا از زمان تأسیس این بانک مرکزی در سال ۱۹۱۳، هیچ رئیسجمهوری تلاش نکرده بود یکی از اعضای هیئتمدیره آن را از سمت خود برکنار کند.
قانون چه میگوید؟
قوانین آمریکا استقلال فدرال رزرو را در برابر فشارهای سیاسی تا حد زیادی تضمین کردهاند. اعضای هیئتمدیره این نهاد تنها در شرایط مشخص و «با دلیل موجه» میتوانند توسط رئیسجمهور برکنار شوند.
دوره کامل عضویت در هیئتمدیره فدرال رزرو نیز ۱۴ سال است.
هدف از این محدودیتها آن است که تصمیمات مربوط به سیاست پولی و اقتصاد آمریکا تحت تأثیر مستقیم اهداف سیاسی دولت وقت قرار نگیرد.
اختلاف ترامپ و فدرال رزرو بر سر نرخ بهره
اقدام اخیر کاخ سفید در حالی صورت گرفته که ترامپ مدتهاست فشار زیادی برای کاهش سریع نرخ بهره وارد میکند.
رئیسجمهور آمریکا معتقد است نرخ بهره باید پایینتر باشد، در حالی که مقامهای فدرال رزرو همچنان نگران بالا بودن تورم هستند.
کوک نیز در اظهارات اخیر خود موضعی محتاطانه در قبال کاهش نرخ بهره داشته است. او در یک نشست اقتصادی در آلاسکا اعلام کرد که تورم همچنان بیش از حد بالاست و در صورت نیاز برای افزایش نرخ بهره آمادگی دارد.
کوک در دولت بایدن منصوب شد
لیزا کوک در سال ۲۰۲۲ و در دوران ریاستجمهوری جو بایدن برای عضویت در هیئتمدیره فدرال رزرو انتخاب شد.
ترامپ که دو بار با بایدن در رقابتهای انتخاباتی ریاستجمهوری آمریکا روبهرو شده، در دوره فعلی خود تلاش گستردهای را برای تغییر مدیران و مقامهایی که در دولتهای دموکرات قبلی منصوب شدهاند، دنبال کرده است.
رأی دیوان عالی مانع قبلی ترامپ شد
در ماه ژوئن، دیوان عالی آمریکا در حکمی تلاش ترامپ برای برکناری لیزا کوک را متوقف کرد.
با وجود این، رأی دیوان عالی مسیر رئیسجمهور را برای برکناری برخی مدیران نهادهای مستقل دیگر تا حدی هموار کرد.
نامه جدید کاخ سفید به کوک در تاریخ ۵ آگوست صادر شده است؛ همان روزی که او در یک نشست اقتصادی در آلاسکا درباره وضعیت تورم و سیاست پولی آمریکا سخنرانی کرد.
ترامپ همچنان خواهان نرخ بهره پایینتر است
اختلاف میان ترامپ و فدرال رزرو موضوع تازهای نیست. رئیسجمهور آمریکا پیش از این نیز بارها از جروم پاول، رئیس پیشین فدرال رزرو، به دلیل مقاومت در برابر درخواستهایش برای کاهش نرخ بهره انتقاد کرده و حتی او را به برکناری تهدید کرده بود.
در ماه مه، کوین وارش که از سوی ترامپ منصوب شده بود، جایگاه ریاست فدرال رزرو را در اختیار گرفت. با این حال، افزایش سرسختانه تورم باعث شده است کاهش نرخ بهره مطابق خواسته ترامپ هنوز محقق نشود.
تأکید ترامپ بر کاهش نرخ بهره
پس از تصمیم اخیر فدرال رزرو برای ثابت نگه داشتن نرخ بهره برای پنجمین جلسه متوالی، ترامپ بار دیگر از سیاست بانک مرکزی انتقاد کرد.
او معتقد است آمریکا باید نرخ بهره بسیار پایینتری نسبت به شرایط فعلی داشته باشد و از فدرال رزرو خواسته است سیاست پولی انبساطیتری در پیش بگیرد.
تیم حقوقی لیزا کوک با برکناری مخالفت کرد
تیم حقوقی لیزا کوک در واکنش به نامه جدید کاخ سفید اعلام کرده است که هیچ دلیل معتبر و قانونی برای کنار گذاشتن او از سمتش وجود ندارد.
اَبِی دی. لاول، وکیل کوک، اعلام کرد که تیم حقوقی او همانند گذشته با این اقدام مقابله خواهد کرد و تلاش میکند جایگاه کوک و نقش تاریخی او در فدرال رزرو حفظ شود.
تقابل سیاسی با فدرال رزرو ادامه دارد
اقدام جدید دولت ترامپ میتواند بار دیگر بحث درباره استقلال بانک مرکزی آمریکا و حدود اختیارات رئیسجمهور در قبال فدرال رزرو را به مرکز توجه بازگرداند.
در شرایطی که کاخ سفید خواهان کاهش نرخ بهره است و مقامهای فدرال رزرو همچنان تورم را یکی از نگرانیهای اصلی میدانند، اختلاف میان دو طرف احتمالاً همچنان یکی از موضوعات مهم اقتصادی و سیاسی آمریکا باقی خواهد ماند.