پایانه فروش چیست و چه کاربردی دارد؟
پایانه فروش یا POS همان چیزی است که بیشتر مردم آن را با نام دستگاه کارتخوان میشناسند. این دستگاه به فروشنده کمک میکند تا مبلغ خرید مشتری را بهصورت الکترونیکی دریافت کند.
وقتی در یک فروشگاه کارت بانکی خود را روی دستگاه میکشید، وارد میکنید یا به آن نزدیک میکنید، پایانه فروش اطلاعات تراکنش را برای تأیید به شبکه پرداخت ارسال میکند. در صورت تأیید، مبلغ از حساب خریدار کسر و فرآیند پرداخت تکمیل میشود.
پایانه فروش چه کاربردی دارد؟
مهمترین کاربرد پایانه فروش، دریافت پول از مشتری بدون نیاز به پرداخت نقدی است. به همین دلیل امروزه این دستگاه را در فروشگاهها، رستورانها، مراکز خدماتی و بسیاری از کسبوکارهای دیگر میبینیم.
پایانه فروش میتواند امکانات دیگری مانند نمایش نتیجه تراکنش، چاپ رسید، دریافت گزارش و در برخی دستگاهها خدماتی مانند استعلام موجودی یا پرداخت قبض را نیز ارائه دهد.
پایانه فروش چگونه کار میکند؟
کار با دستگاه کارتخوان ساده است. ابتدا فروشنده مبلغ خرید را وارد میکند. سپس مشتری کارت خود را وارد دستگاه میکند، روی دستگاه میکشد یا در دستگاههای مجهز، کارت یا گوشی را بهصورت بدون تماس نزدیک میکند.
بعد از وارد کردن رمز و تأیید تراکنش، اطلاعات برای بررسی ارسال میشود. اگر تراکنش تأیید شود، پرداخت انجام شده و معمولاً رسید آن نیز نمایش داده یا چاپ میشود.
انواع پایانه فروش
پایانههای فروش شکلها و امکانات مختلفی دارند. دو نوع رایج آن عبارتاند از:
- کارتخوان ثابت: معمولاً در یک محل مشخص مانند فروشگاه استفاده میشود.
- کارتخوان سیار: با استفاده از ارتباط بیسیم یا اینترنت سیمکارت امکان جابهجایی دارد و برای مشاغل سیار مناسبتر است.
البته امروزه مدلهای پیشرفتهتری مانند پایانههای اندرویدی و دستگاههای مجهز به صفحهنمایش لمسی نیز وجود دارند.
تفاوت پایانه فروش با کارتخوان چیست؟
در صحبتهای روزمره، «پایانه فروش» و «کارتخوان» معمولاً به یک دستگاه اشاره میکنند. در واقع POS مخفف Point of Sale به معنی «نقطه فروش» است.
البته در مفهوم گستردهتر، POS میتواند به یک مجموعه سختافزاری و نرمافزاری برای مدیریت فروش، پرداخت، صدور فاکتور و حتی کنترل موجودی کالا گفته شود.
چرا پایانه فروش مهم است؟
پایانه فروش باعث شده پرداخت برای مشتری و فروشنده سریعتر و راحتتر شود. فروشنده دیگر مجبور نیست برای هر خرید پول نقد دریافت و محاسبه کند و مشتری نیز میتواند مبلغ خرید خود را بهصورت الکترونیکی پرداخت کند.
به زبان ساده، پایانه فروش پلی میان مشتری، فروشنده و شبکه پرداخت است و یکی از ابزارهای مهم در خریدهای روزمره محسوب میشود.
مزایای استفاده از پایانه فروش
استفاده از پایانه فروش چند مزیت مهم دارد:
- کاهش نیاز به پول نقد
- سرعت بیشتر در پرداخت
- کاهش خطا در محاسبه مبلغ
- ارائه رسید تراکنش
- امکان دریافت گزارشهای مالی در برخی سیستمها
- راحتتر شدن فرآیند خرید برای مشتری و فروشنده
پایانه فروشگاهی با پایانه فروش چه تفاوتی دارد؟
این دو عبارت گاهی به جای یکدیگر استفاده میشوند، اما از نظر مفهومی همیشه دقیقاً یکسان نیستند.
در قوانین ایران، «پایانه فروشگاهی» تعریف گستردهتری دارد و میتواند شامل رایانه، دستگاه کارتخوان بانکی، درگاه پرداخت الکترونیکی یا ابزار دیگری باشد که شرایط مشخصی برای اتصال به شبکه پرداخت و صدور صورتحساب الکترونیکی داشته باشد.
جمعبندی
پایانه فروش همان ابزاری است که پرداخت الکترونیکی را در محل فروش امکانپذیر میکند. سادهترین نمونه آن دستگاه کارتخوان است که تقریباً در بسیاری از فروشگاهها و مراکز خدماتی دیده میشود.
با گسترش پرداختهای الکترونیکی، پایانههای فروش نیز از یک کارتخوان ساده فراتر رفتهاند و در برخی کسبوکارها امکاناتی مانند مدیریت فروش، گزارشگیری و کنترل تراکنشها را نیز در اختیار فروشنده قرار میدهند.