فورک در ارز دیجیتال چیست؟

فورک یا FORK چیست؟ 

در دنیای ارزهای دیجیتال به معنای تقسیم یا انشعاب از یک بلاکچین اصلی به دو یا چند بلاکچین مجزا است. این پدیده معمولاً به دلیل تغییرات در پروتکل، به‌روزرسانی‌های نرم‌افزاری یا اختلاف نظر در جامعه کاربران و توسعه‌دهندگان اتفاق می‌افتد.
فورک‌ها می‌توانند تأثیرات قابل توجهی بر روی بازار ارزهای دیجیتال و قیمت‌ها داشته باشند، زیرا ممکن است باعث ایجاد ارزهای جدید و تغییر در مقبولیت ارزهای موجود منجر شوند.

فورک ها چگونه اتفاق می افتند؟

• بهبود امنیت و مقیاس پذیری: برخی از ارزهای دیجیتال به دلیل مشکلات مقیاس‌پذیری (مانند زمان تأیید تراکنش‌ها یا هزینه‌های بالای تراکنش) نیاز به ایجاد فورک دارند تا بتوانند بهتر با تقاضای کاربران سازگار شوند.

• ایجاد نسخه های جدید: برخی از فورک‌ها عمدی هستند و برای ایجاد نسخه‌های جدید از یک ارز دیجیتال ایجاد می‌شوند، که ممکن است ویژگی‌ها یا اهداف متفاوتی داشته باشند.

• توسعه و بهبود پروتکل:یکی از دلایل اصلی فورک‌ها، بهبود و ارتقاء پروتکل‌های موجود است. توسعه‌دهندگان ممکن است بخواهند ویژگی‌های جدیدی را اضافه کنند یا مشکلات امنیتی را برطرف کنند.

• اختلاف نظر در جامعه :گاهی اوقات، اعضای جامعه یک ارز دیجیتال در مورد مسیر آینده آن اختلاف نظر دارند. این اختلاف می‌تواند منجر به تقسیم شبکه به دو یا چند فورک شود که هر یک مسیر خود را دنبال می‌کنند.

فورک‌ها می‌توانند به دو نوع اصلی تقسیم شوند:

• 1. هارد فورک (فورک سخت)Hard fork: در دنیای ارزهای دیجیتال به تغییرات اساسی در پروتکل یک بلاک‌چین اشاره دارد که باعث ایجاد یک نسخه جدید از آن بلاک‌چین می‌شود. این تغییرات معمولاً به دلیل اختلاف نظر در جامعه توسعه‌دهندگان یا کاربران در مورد نحوه عملکرد شبکه، قوانین جدید یا بهبودهای امنیتی و مقیاس‌پذیری صورت می‌گیرد.

 در یک هارد فورک، تغییرات به‌گونه‌ای اعمال می‌شوند که با نسخه‌های قدیمی‌تر سازگار نیستند. به همین دلیل، اگر یک کاربر از نسخه قدیمی‌تر استفاده کند، نمی‌تواند با نسخه جدید ارتباط برقرار کند. به همین خاطر، هارد فورک‌ها معمولاً منجر به ایجاد دو بلاک‌چین مجزا می‌شوند: یکی که به‌روز رسانی‌های جدید را اعمال کرده و دیگری که همچنان روی نسخه قدیمی باقی می‌ماند
یکی از معروف‌ترین مثال‌ها از فورک، فورک بیت کوین به بیت کوین کش(Bitcoin Cash)است. در سال 2017، جامعه بیت کوین به دلیل مشکلات مقیاس‌پذیری و زمان طولانی تراکنش‌ها تصمیم به ایجاد تغییراتی در پروتکل گرفت. برخی از توسعه‌دهندگان پیشنهاد دادند که اندازه بلوک‌ها افزایش یابد تا تعداد بیشتری از تراکنش‌ها در هر بلوک قرار بگیرند.
در نتیجه، در تاریخ 1 آگوست 2017، یک فورک سخت اتفاق افتاد و بلاک‌چین جدیدی به نام بیت کوین کش ایجاد شد. از آن زمان، بیت کوین و بیت کوین کش به عنوان دو ارز دیجیتال جداگانه عمل می‌کنند. افرادی که در زمان فورک، بیت کوین داشتند، به میزان بیت کوین خود، بیت کوین کش نیز دریافت کردند.
انواع هارد فورک ها:

• هارد فروک برنامه ریزی شده Planned Hard Fork : این نوع هارد فورک به صورت عمدی و با اطلاع‌رسانی قبلی به جامعه کاربران انجام می‌شود. معمولاً برای بهبود عملکرد، رفع اشکالات یا افزودن ویژگی‌های جدید به بلاکچین طراحی می‌شود. نمونه‌هایی از هارد فورک‌های برنامه‌ریزی شده شامل "Ethereum Constantinople" و "Bitcoin Cash"

• هاردفورک بحث برانگیز Unplanned Hard Fork: این نوع هارد فورک به دلیل بروز مشکلات فنی یا اختلاف نظر بین توسعه‌دهندگان و جامعه کاربران رخ می‌دهد. در این حالت، ممکن است که یک تغییر بدون توافق عمومی انجام شود و منجر به ایجاد دو زنجیره متفاوت گردد. نمونه‌ای از این نوع هارد فورک "Ethereum Classic" است که پس از جدال بر سر یک هارد فورک برنامه‌ریزی شده برای بازگرداندن وجوه از هک DAO رخ داد.

2. سافت فورک (فورک نرم )Soft fork : در این نوع فورک، تغییرات به گونه‌ای است که با نسخه‌های قبلی پروتکل سازگار است. به عبارت دیگر، نودهایی که به روز نشده‌اند هنوز هم می‌توانند با نودهای به روز شده ارتباط برقرار کنند. به عنوان مثال، اگر یک ویژگی جدید به بلاکچین اضافه شود که با نسخه‌های قبلی سازگار باشد، این نوع فورک نرم خواهد بود.
فورک نرم معمولاً به تغییرات کوچکتری اشاره دارد که با نسخه‌های قبلی سازگار است. برای مثال، در سال 2015، یک فورک نرم در شبکه بیت کوین برای اضافه کردن ویژگی انجام شد. این تغییر به منظور بهبود مقیاس‌پذیری و کاهش هزینه تراکنش‌ها بود. در این حالت، بلاک‌چین جدید با نسخه‌های قبلی سازگار بود و کاربران نیازی به تغییر کیف پول یا دارایی‌های خود نداشتند.